Lệnh kill là gì? Cách sử dụng lệnh kill trong Linux để kết thúc tiến trình

Lệnh kill trong Linux là công cụ dùng để gửi tín hiệu đến tiến trình nhằm dừng hoặc kết thúc tiến trình khi cần, đặc biệt hữu ích trong trường hợp ứng dụng bị treo hoặc tiêu tốn quá nhiều tài nguyên hệ thống. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ chi tiết từ khái niệm, cú pháp lệnh kill cho đến các ví dụ thực tế để bạn có thể chủ động quản lý tiến trình hiệu quả hơn trên hệ thống Linux.

Những điểm chính

• Khái niệm: Hiểu rõ lệnh kill trong Linux là công cụ dùng để gửi tín hiệu đến tiến trình, giúp bạn dừng hoặc kết thúc chúng một cách hiệu quả.
• Các tín hiệu phổ biến: Nắm được 4 tín hiệu phổ biến nhất (SIGHUP, SIGINT, SIGKILL, SIGTERM), giúp bạn lựa chọn đúng hành động cho từng tình huống.
• Cách tìm ID tiến trình (PID): Biết các lệnh ps aux, pgrep và top, giúp bạn nhanh chóng xác định PID của tiến trình cần tác động.
• Các cách sử dụng phổ biến: Nắm vững các phương pháp dùng kill bằng số, SIG Prefix, không cần SIG Prefix và kill hàng loạt tiến trình, giúp bạn áp dụng linh hoạt trong nhiều kịch bản.
• Lưu ý quan trọng: Nhận thức được các lưu ý về quyền hạn và rủi ro mất dữ liệu, giúp bạn sử dụng lệnh kill một cách an toàn và tránh hậu quả không mong muốn.
• Câu hỏi thường gặp: Được giải đáp các thắc mắc về lệnh /kill trong Minecraft, tiến trình cha/con và các lỗi thường gặp, giúp củng cố kiến thức và làm rõ các vấn đề thực tế.

Lệnh kill trong Linux là gì?

Lệnh kill trong Linux là lệnh được dùng để gửi tín hiệu đến các tiến trình nhằm dừng hoặc kết thúc, chúng thường áp dụng khi ứng dụng bị treo hoặc chiếm quá nhiều tài nguyên hệ thống. Mặc dù tên gọi là “kill” nhưng chức năng mặc định của lệnh này không phải là tiêu diệt tiến trình ngay lập tức, mà là gửi tín hiệu yêu cầu tiến trình đó dừng hoạt động.

Cú pháp chính để thực hiện lệnh như sau:

kill [tín hiệu] <PID>

Trong đó:

• PID (Process ID): Là mã định danh duy nhất của tiến trình mà bạn muốn tác động.
• Tín hiệu: Là hành động cụ thể bạn muốn gửi đến tiến trình (ví dụ: dừng ngay lập tức hoặc yêu cầu đóng an toàn).

Dưới đây là một ví dụ đơn giản mô phỏng quy trình tạo một tiến trình nền, tìm PID tương ứng, sau đó dùng kill để kết thúc tiến trình và kiểm tra lại:

sleep 300 &     # Tạo tiến trình
pgrep sleep     # Tìm tiến trình 
kill PID        # Kết thúc tiến trình 
pgrep sleep     # Kiểm tra

Output của câu lệnh trên:

Những tín hiệu phổ biến trong lệnh kill

Mỗi tín hiệu gửi đi sẽ điều khiển cách tiến trình phản ứng. Dưới đây là 4 tín hiệu phổ biến nhất:

Ngoài ra, nếu muốn xem danh sách đầy đủ các tín hiệu có thể sử dụng với kill, bạn có thể dùng tùy chọn -l như sau:​

kill -l

Cách tìm ID tiến trình (PID) trước khi kill

Để sử dụng lệnh kill, người dùng cần biết mã PID của chương trình. Bạn có thể sử dụng các lệnh sau để tìm PID:

• ps aux | grep [tên_tiến_trình]: Liệt kê tất cả tiến trình đang chạy.
• pgrep [tên_tiến_trình]: Trả về trực tiếp mã PID của tên tiến trình được nhập.
• top: Hiển thị bảng điều khiển các tiến trình hệ thống theo thời gian thực.

Kill bằng số

Giả sử có một tiến trình đang chạy với PID là 3456 và bạn muốn gửi tín hiệu SIGKILL cho tiến trình này. Trong hệ thống Linux, SIGKILL được gán với số hiệu 9 và được dùng để buộc tiến trình dừng ngay lập tức, không cho nó cơ hội tự xử lý thoát hay dọn dẹp tài nguyên.​

Cú pháp thực hiện như sau:

kill -9 3456

Kill bằng SIG Prefix

Khi muốn gửi tín hiệu SIGTERM đến một tiến trình, đây là loại tín hiệu tiêu chuẩn cho phép tiến trình chủ động lưu dữ liệu, đóng kết nối và thực hiện các bước xử lý cần thiết trước khi dừng. SIGTERM đồng thời là tín hiệu mặc định mà lệnh kill sử dụng, nên ngay cả khi không chỉ rõ tên tín hiệu thì lệnh vẫn gửi SIGTERM tới tiến trình có PID tương ứng.​

Ví dụ với tiến trình có PID là 3456, bạn có thể dùng một trong hai lệnh sau để gửi SIGTERM:

kill -SIGTERM 3456
kill 3456

Kill mà không cần SIG PREFIX

Trong trường hợp này, TERM được hiểu là dạng viết rút gọn của SIGTERM nên khi sử dụng với lệnh kill thì ý nghĩa tín hiệu là như nhau. Do đó, hai cách gọi tín hiệu SIGTERM cho tiến trình có PID 3456 là tương đương, bao gồm cú pháp sau:

kill -TERM 3456

Kill hàng loạt tiến trình

Nếu bạn muốn dừng tất cả các tiến trình có cùng tên mà không cần tìm từng PID, hãy chạy lệnh:

killall [tên_tiến_trình] # dừng mọi tiến trình mang tên đó

Hoặc:

pkill [tên_tiến_trình] # tương tự killall nhưng linh hoạt hơn với các mẫu tên phức tạp.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng

Khi thực hiện các lệnh can thiệp vào hệ thống, người dùng cần ghi nhớ các quy tắc sau:

• Quyền hạn: Người dùng thông thường chỉ có thể dừng các tiến trình do chính họ sở hữu. Để dừng tiến trình của hệ thống (root) hoặc của người dùng khác, bạn phải sử dụng thêm lệnh sudo phía trước (ví dụ: sudo kill -9 1234).
• Rủi ro mất dữ liệu: Việc sử dụng kill -9 (SIGKILL) quá thường xuyên có thể dẫn đến việc mất dữ liệu chưa kịp lưu hoặc làm hỏng các tệp tin mà tiến trình đó đang xử lý.
• Kiểm tra kỹ PID: Hãy luôn xác nhận đúng mã PID trước khi thực hiện lệnh để tránh việc dừng nhầm các tiến trình quan trọng của hệ thống.

Lệnh kill trong Linux là công cụ quan trọng giúp quản lý và kiểm soát tiến trình, từ việc kết thúc nhẹ nhàng bằng SIGTERM cho đến buộc dừng hoàn toàn với SIGKILL khi tiến trình không phản hồi. Khi nắm vững cú pháp, cách sử dụng theo PID, tên tiến trình, cũng như các loại tín hiệu phổ biến, bạn có thể xử lý nhanh các ứng dụng treo, giải phóng tài nguyên và giữ cho hệ thống Linux vận hành ổn định, hiệu quả.